Í Fréttablaðinu í dag birtist grein eftir hinn velferðasinnaða Hannes Hólmstein. “Bætum kjör láglaunafólks!” er titill greinarinnar og fjallar hún að mestu um nauðsyn þess að afnema vörugjöld, tolla og innflutningshöft á matvæli. Greinin er hin ágætasta og hægt að vera sammála flestu sem stendur í henni… þangað til kemur að síðustu efnisgreininni. Allt í einu bætast við kreddukennd setning um nauðsyn þess að lækka tekjuskatt á einstaklinga, svona eins og hann geti ekki skrifað eina grein um efnahagsmál án þess að minnast á það! Grípum aðeins niður í efnisgreinina: “En er ekki skynsamlegast að bæta kjör láglaunafólks með því að fella niður vörugjöld og tolla af öllum innfluttum vörum og lækka tekjuskatt á einstaklinga niður í hið sama og fyrirtæki greiða, 18%? Þetta er ekki stórt hlutfall af tekjum ríkisins, sem er raunar prýðilega aflögufært um þessar mundir, og auk þess myndu almennar skatttekjur ríkisins aukast við lægri skattheimtu þess.

Að lækka tekjuskatt einstaklinga niður í 18% myndi kosta marga milljarða – jafnvel þótt útsvarið bætist þar ofan á. Að ríkið sé prýðilega aflögufært um þær upphæðir akkúrat núna má vel vera, en það er nú einmitt prýðileg ástæða fyrir því að ríkisstjórn Geirs Haarde dróg til baka fyrirhugaða 1% tekjuskattslækkun – það felst nefnilega klárlega ekki kaupmáttaraukning í því fyrir láglaunafólk að sjá launin sín étin upp af verðbólgu. Því næst kemur einhver mesta nauðgun á kenningunni um Laffer-kúrfuna sem maður sér hjá frjálshyggjumönnum. “…auk þess myndu almennar skatttekjur ríkisins aukast við lægri skattheimtu þess.

Til þess að skatttekjurnar myndu aukast við þessa stórlega minnkuðu skattheimtu þyrfti annað tveggja að gerast: Atvinnuþátttaka, þ.e.a.s. hlutfall vinnandi fólks af mannfjöldanum, þyrfti að aukast eða þá að hver vinnandi maður þyrfti að vinna fleiri stundir á viku. Í fyrsta lagi er atvinnuþátttaka í hinum vestræna heimi sú MESTA á Íslandi, miðað við fyrirliggjandi samanburðargögn hjá OECD. Það er hæpið að sjá hvernig hún ætti að aukast ennþá frekar. Í öðru lagi er meðalvinnuvikan á Íslandi rúmlega 42 klst, mælt á öðrum ársfjórðungi þessa árs. Að lengja vinnuvikuna getur varla talist raunhæft. Grundvallast það á því að framboðsferill vinnuafls er afturhallandi og frábrugðinn framboðsferlum annarra framleiðsluþátta, sem flestir eru beinir. Ef hærri ávöxtun býðst t.d. fyrir fjármagn mun meira og meira fjármagn streyma til hávaxtanna. Einstaklingar hafa hins vegar bara 168 klst í vikunni hjá sér og því munu hærri og hærri laun ekki geta leitt til þess að einstaklingar vinna bara meira og meira. Einhverntímann þurfa þeir jú að njóta afrakstursins. Í þriðja og síðasta lagi má leiða að því líkur að Ísland sé vinstra megin við hámark Laffer-kúrfunnar. Þótt að lækkun tekjuskatts fyrirtækja á síðasta áratugi hafi leitt til meiri skatttekna er alls ekki þar með sagt að það sama gildi um lækkun tekjuskatts einstaklinga. Nægir þar að benda til Reagans, fyrrverandi forseta Bandaríkjanna og skattalækkana hans á níunda áratugnum sem grundvallaðar voru á sömu voodoo-speki. Á örfáum árum tókst leikaranum fyrrverandi að breyta heimsveldinu úr mesta lánveitanda heims í mesta skuldunaut heims. Góður árangur það.