Kjaftæði í Fréttablaðinu
Það er nú meiri endemis vitleysan á bls. 2 í Fréttablaðinu í dag um fasteignamarkaðinn (sjá hér). Þar er flennifyrirsögninni “Mikill samdráttur í sölu húsnæðis í júlí” skellt fram gagnrýnislaust og síðan hafist handa við að rugla.
Fyrir það fyrsta er rætt við mann sem þurfti að selja íbúðina sína undir því verði sem var fyrst sett á hana – 24,5 milljónir í stað 29,9. Blaðamaðurinn hefur ekki fyrir því að velta því upp hvort upphaflega verðið hafi verið rétt metið á einhvern hátt né að uppsett verð er einmitt það, uppsett verð. Hæglega hefði verið hægt að kíkja á Verðsjá Fasteignamats ríkisins og glöggva sér á því að meðalfermetraverð á íbúðum í sama stærðarflokki var um 200 þúsund kr. í mars sl. Upphaflegt uppsett verð hjá laxa var tæplega 240 þús. kr. á fermetrann, en söluverðið var rúmlega 194 þús. kr. á fermetrann. Vel má vera að þessi eign sé miklu mun betri en “meðaleignin” (enda t.d. vel staðsett), en það er hins vegar alveg ljóst að það er ekki hægt að slengja því fram fordómalaust að íbúðin hafi hrunið í verði. Langlíklegast er einfaldlega að hún hafi verið metin alltof hátt.
Í annan stað er engu líkara en um auglýsingu sé að ræða fyrir fasteignasöluna Remax. “Við brugðumst ekki nógu hratt við en fórum af venjulegri fasteignasölu yfir á Remax.” Það breytir engu fyrir gildi þessarar fréttar á hvaða fasteignasölu salan var gerð – mér finnst þetta að minnsta kosti frekar sjoppulegt.
Í þriðja lagi kemur skýrt fram að viðkomandi samþykkti fyrsta tilboð í eignina. Það er yfirleitt góð latína að bíða eftir fleiri tilboðum ef það lægsta (fyrsta) er fráleitt. Ennfremur er það nú einmitt einkennismerki Remax að klára málin hratt og örugglega – sölumennirnir eru á prósentu og vilja fá samninginn í höfn - aðeins hærra verð fyrir eignina skiptir litlu máli í heildarþóknuninni þeirra.
Því næst kemur della um að “íbúðasala hafi dregist saman um 23% á milli mánaða”. Jújú, vissulega er það rétt að fjöldi kaupsamninga í júlímánuði er tæplega 23% lægri en í júní. Ef blaðamaðurinn hefði hins vegar haft fyrir því að rýna örlítið betur í gögn FMR hefði hann strax getað séð að öll fækkunin átti sér stað í flokknum “aðrar eignir”. Ef hann hefði síðan kynnt sér málin aðeins betur, hefði hann fljótlega rekið augun í að nánast allan samdráttinn í “öðrum eignum” má rekja til þess að í júnímánuði var gengið frá kaupum á tæplega eitthundrað hesthúsum í Kópavogi og var fjöldi kaupsamninga í þessum flokki því óeðlilega hár. Ennfremur er það einfaldlega rangt að segja að “íbúðasala” hafi dregist saman um sem þessu nemur.
Við upphaf þriðju efnisgreinarinnar er fullyrt að: “Meðalverðið dróst einnig saman um tæpan fjórðung.” Aftur kemur röng fullyrðing - veltan drógst saman um tæpan fjórðung, en meðalverðið um rétt rúmlega einn hundraðshluta. Það er smá munur á 25% og 1%. Í kjölfarið er farið hamförum um samdrátt kaupsamninga á milli ára og maður fær þá tilfinningu að maður muni einfaldlega aldrei getað selt eignina sína, ef maður er á annað borð þess þenkjandi. Það er hins vegar ofureinföld ástæða fyrir þessum mikla samdrætti: Jú, þeir sem versla sér fasteign í júlímánuði nýta sér yfirleitt júnímánuð til að skoða og bjóða. Júnímánuðurinn í ár var hins vegar ekkert eðlilegur – HM í knattspyrnu var í gangi og þarf varla nema handfylli af almennri skynsemi til að átta sig á því að heimilisfeður og -mæður hafi ekki verið á spani um bæinn að skoða eignir og kaupa.
Það viðurkennist vissulega að verulega hefur hægt um á fasteignamarkaðinum á undanförnum mánuðum. Raunverðslækkanir eru framundan og jafnvel hóflegar nafnverðslækkanir eftir gífurlegar hækkanir undanfarin misseri. Ég frábið mér hins vegar að lesa þvílíka dellu og dómsdagsspár á bls. 2 í víðlesnasta blaði landsins.
