Umboðsmaður skattgreiðenda?
Vikan í Capitalism and Democracy kúrsinum mínum var tileinkuð viðfangsefninu “Redistribution to the rich”. Megininntakið var um það hvernig þeir efnuðu nota lýðræðislegar aðferðir til að efnast ennþá meira. Á meðal lesefnis var mjög góð grein eftir Paul Krugman og, tjah, athyglisverð netbók sem heitir The Conservative Nanny State. Á leslistanum var líka grein eftir Susanne Lohmann, sem mér þótti reyndar einna áhugaverðust.
Lohmann þessi leggur upp með að skýra hvers vegna sérhagsmunahópar eru jafn öflugir og þeir eru. Að hennar mati er lykilbreytan í því sambandi upplýsingar og hvernig sérhagsmunahópar og almenningur hafi aðgang að mismunandi upplýsingum. Útaf því að sérhagsmunahópar eru vanalega frekar smáir í stærð (a.m.k. miðað við allan almenning) er mjög auðvelt fyrir þá að fylgjast með lögum og ívilnunum sem snúa að þeirra hagsmunasviði. Bændasamtökin eru til dæmis gott dæmi um þetta. Almenningur hins vegar hefur litla yfirsýn yfir útgjöld hins opinbera og sérstaklega útgjöld á mjög sértækum sviðum. Sumir stjórnmálamenn sjá tækifæri í þessu og haga því stefnu sinni þannig að hún gagnist ákveðnum sérhagsmunahópum á kostnað almennings. Það er fullkomlega rökrétt, þar sem sérhagsmunahóparnir munu verðlauna þessa hegðun, á meðan almenningur mun ekki taka eftir henni.
Ég held að það sé nokkuð mikið til í þessu hjá Lohmann. Það rökrétta í stöðunni væri auðvitað að minnka þessa ósamhverfni í upplýsingum – það er að segja, að jafna þær upplýsingar sem allur almenningur hefur og sérhagsmunahópar hafa. Ég held raunar að það vanti almennt mikið upp á það að fólk geri sér almennilega grein fyrir því í hvað skattarnir þeirra fara. Umboðsmaður skattgreiðenda væri því kannski ekkert svo galin hugmynd. Hann væri fljótur að borga sjálfan sig upp ef honum tækist að vinda ofan af brotabroti af starfsemi sérhagsmunahópanna. Það væri reyndar sennilega nóg fyrir hann að ná að kroppa 0,01% af stuðningi við landbúnaðarkerfið til þess!
Tengdar færslur
3 athugasemdir
-
Þórir Hrafn ritar:
6. mars 2009 @ 16:42Já… það mætti vel athuga þetta.
Maður sér samt verulega hættu í því að þetta embætti gæti endað í höndunum á einhverjum ofsatrúar hægrimanni. Þetta þyrfti að vera mjög vel útfært til að ganga upp.
Kv. Þórir Hrafn
-
Andrés ritar:
6. mars 2009 @ 16:58Ég veit ég er leiðinlegur, en ég fíla alls ekki nýja lúkkið. Erfiðara að lesa textann og of mikill glans.
En fíla effortið. ;)
-
Aggi ritar:
6. mars 2009 @ 17:34ÞHG: Jújú, það er náttúrulega alltaf hættan. En mér finnst hugmyndin engu að síður áhugaverð.
Andrés Jónsson, almannatengill og stjörnubloggari: Þegar maður sem er þekktur fyrir að byrja setningar á sínu eigin vefsetri á “Við bloggarar” gefur manni ábendingar um bloggið sitt, þá leggur maður við hlustir! Ég hef því minnkað letrið í færslunum úr 1,15em í 1,05em – vonandi að það fari betur með augun. Lúkkinu breyti ég hins vegar ekki, enda afskaplega ánægður með það.

Í Kastljósinu í kvöld áttu Guðni Ágústsson, landbúnaðarráðherra, og Össur Skarphéðinsson, þingflokksformaður Samfylkingarinnar, fjörugar umræður um matvælaverð og mögulegar aðgerðir í landbúnaðarmálum. Undir lok þáttarins rifust þeir um grundvallaratriði í...